دانشگاه تهران مجله علمی "مدیریت فرهنگ سازمانی" 2423-6942 24 1 2026 02 24 Identifying the Factors Affecting Succession Development in University Management (Mixed-method Research at Farhangian University) شناسایی عوامل مؤثر بر جانشین‏پروری در مدیریت دانشگاه (پژوهشی آمیخته در دانشگاه فرهنگیان) 101 117 100592 10.22059/jomc.2025.387171.1008744 FA صلاح الدین ابراهیمی گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران عبدالله عالی شیرمرد گروه علوم تربیتی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران علی خاکی گروه معماری، دانشکدۀ انقلاب اسلامی، دانشگاه فنی و حرفه‌ای، تهران، ایران Journal Article 2024 12 26 One of the major issues of advanced and progressive systems in the third millennium is the importance of the role of "educational management and leadership" in advancing the goals of education. In this context, Farhangian University has a serious task and an important mission. Regarding its effective management and leadership, the need for new leadership strategies, including talent management and succession planning, is more evident than ever. Therefore, the aim of the present study is to identify the factors affecting succession planning in the management of Farhangian University. This study is applied in purpose and, considering the method of collecting research data, is of a mixed type, both qualitative and quantitative, with a deductive-inductive approach. The research community in the qualitative section consisted of experts, professors, and professionals in the field of human resources at Farhangian University, 17 individuals of which were selected as the research sample using purposeful snowball sampling. The statistical population in the quantitative stage consisted of professors, managers, and employees of Farhangian University, 256 individuals of which were selected using a random sampling method based on the Cochran formula. In order to collect qualitative data, semi-structured interviews were used, while a researcher-made questionnaire was used for quantitative data. The reliability of the interview data was confirmed by the participant feedback method, and the validity of the interviews was confirmed by the agreement coefficient and retest method. Additionally, the face validity of the questionnaire was confirmed by experts, and the reliability of the questionnaire was obtained using the Cronbach's alpha coefficient of 0.89. To analyze the data, open and axial coding method was used in the qualitative part, and exploratory factor analysis was employed in the quantitative part. The results showed that the factors affecting succession planning in the management of Farhangian University include: 1- Formulating a vision and succession plan, 2- Talent management and meritocracy, 3- Training and development of the teaching professionals, 4- Participatory management and leadership (employee participation), 5- Developmental assignments, 6- Improving human resource management, and 7- Performance appraisal system. The results of this research can be effective in improving the status of succession planning, talent management, and the efficiency of<strong> </strong>educational system. یکی از مباحث عمدة نظام‏های پیشرفته و پیشران در هزارة سوم اهمیت نقش «مدیریت و رهبری آموزشی» در پیشبرد اهداف تعلیم و تربیت است که در این زمینه دانشگاه فرهنگیان وظیفة خطیر و رسالت مهمی را بر عهده دارد و دانشگاه‌ها و مؤسسات آموزش عالی جهت تضمین تداوم رهبری سازمانی به برنامه‌ریزی جانشین‌پروری رسمی نیاز دارند. بنابراین هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل مؤثر بر جانشین‏پروری در مدیریت دانشگاه فرهنگیان بود. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‏ها از نوع آمیخته (کیفی‌ـ کمّی) با رویکرد قیاسی‌ـ استقرایی است. جامعة پژوهش در بخش کیفی کلیة صاحب‌نظران، استادان، و خبرگان حوزة منابع انسانی در دانشگاه فرهنگیان بودند که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند مبتنی بر گلوله‏برفی 17 نفر به عنوان نمونة پژوهش انتخاب شدند. جامعة آماری در مرحلة کمّی کلیة استادان، مدیران، و کارکنان دانشگاه فرهنگیان بودند که با استفاده از روش نمونه‌گیری تصادفی بر اساس فرمول کوکران تعداد 256 نفر انتخاب شدند. به‌ منظور گردآوری داده‌های کیفی از مصاحبة نیمه‏ساختاریافته و برای داده‏های کمّی نیز از پرسشنامة محقق‏ساخته استفاده شد. اعتمادپذیری داده‌های مصاحبه با روش بازخورد مشارکت‌کننده و اعتباربخشی مصاحبه‏ها با روش ضریب توافق و بازآزمون تأیید شد. همچنین روایی صوری پرسشنامه مورد تأیید متخصصان قرار گرفت و پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 89/0 به دست آمد. جهت تحلیل داده‏ها در قسمت کیفی از روش کدگذاری باز و محوری و در قسمت کمّی از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. نتایج نشان داد عوامل مؤثر بر جانشین‏پروری در مدیریت دانشگاه فرهنگیان عبارت‌اند از: تدوین چشم‏انداز و برنامة جانشینی، مدیریت استعداد و شایسته‏سالاری، آموزش و توسعة نیروی انسانی، مدیریت و رهبری مشارکتی (مشارکت کارکنان)، واگذاری‏های توسعه‏ای، به‌سازی مدیریت منابع انسانی، سیستم ارزیابی عملکرد. استفاده از نتایج این پژوهش می‏تواند در بهبود وضعیت جانشین‌پروری و مدیریت استعداد و کارآمدی نظام آموزشی مؤثر واقع شود.  https://jomc.ut.ac.ir/article_100592_46d9fc58fef4ead9e240d368d1ca2f38.pdf