فرهنگ جانشین پروری در مدارس: شناسایی راهکارهای بهبود آن (پژوهشی آمیخته در مدارس دولتی ایران)

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

استادیار، گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

10.22059/jomc.2026.395175.1008820

چکیده

هدف پژوهش حاضر شناسایی عوامل و راهکارهای بهبود آن در مدارس دولتی ایران بوده است. این پژوهش با توجه به هدف کاربردی، و بر اساس روش گردآوری اطلاعات آمیخته (کیفی- کمی) با رویکرد قیاسی - استقرایی بود. جامعه پژوهش در بخش کیفی، صاحب‌نظران و اساتید مدیریت آموزشی و مدیران ارشد حوزه منابع انسانی در آموزش‌وپرورش بود که با استفاده از نمونه‌گیری هدفمند مبتنی بر گلوله‌برفی، 20 نفر به عنوان نمونه پژوهش انتخاب شدند. جامعه آماری در مرحله کمی کلیه مدیران مدارس و معاونان مدارس دولتی شهر تهران بودند، که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای، بر اساس جدول مورگان تعداد 466 نفر انتخاب شدند. به‌ منظور گردآوری داده‌های کیفی از مصاحبه نیمه‌ساختاریافته و برای داده‌های کمی نیز از پرسشنامه محقق‌ساخته استفاده شد. اعتمادپذیری داده‌های مصاحبه با روش بازخورد مشارکت‌کننده و اعتباربخشی مصاحبه‌ها با روش ضریب توافق و بازآزمون مورد تایید قرار گرفت. روایی صوری پرسشنامه مورد تأیید متخصصان قرار گرفت و پایایی پرسشنامه با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 89/0 بدست آمد. جهت تحلیل داده‏ها در قسمت کیفی از روش کدگذاری باز و محوری و در قسمت کمی از تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. نتایج نشان داد که راهبردها و راهکارهای تاثیرگذار بر جانشین-پروری در مدارس دولتی عبارتند از: تحول‌آفرینی، درگیری و غنی‌سازی شغلی، فرهنگ‌سازی جانشین‌پروری، ارزیابی و پایش نظام‌مند و آموزش‌ و بهسازی منابع انسانی. این مطالعه دارای تلویحات کاربردی بسیاری برای سازمان آموزش‌وپرورش است و از این یافته‌ها می‌توان به عنوان راهنمای عمل برای بهبود برنامه جانشین‌پروری در آموزش‌وپرورش، مدارس و سازمان‌های آموزشی مشابه مورد استفاده نمود.

کلیدواژه‌ها

موضوعات

مجله علمی

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 23 فروردین 1405

فایل ها

هم رسانی

ارجاع به این مقاله

آمار