هدف: تضاد کار و زندگی از موانع اصلی بهره‌وری سازمانی است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و اعتبارسنجی الگوی تعادل کار و زندگی کارکنان در سازمان‌های دولتی مبتنی بر نظام معرفتی اسلام انجام شد.



روش: این پژوهش توسعه‌ای-کاربردی با رویکرد آمیخته اجرا شد. در بخش کیفی، متون نهج‌البلاغه، نهج‌الفصاحه، میزان‌الحکمه و مفاتیح‌الحیاه با روش تحلیل مضمون بررسی شدند. در بخش کمی، از مدیران و کارکنان یک سازمان دولتی (۱۸۰ نفر)، ۱۲۷ نفر با نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. ابزار گردآوری، پرسشنامه محقق‌ساخته بود که روایی آن توسط خبرگان تأیید و پایایی آن با آلفای کرونباخ (بالای ۰/۷) محاسبه شد. داده‌ها با مدل‌سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) و نرم‌افزار Smart PLS تحلیل شدند.



یافته‌ها: تحلیل متون به شناسایی سه مضمون فراگیر (فردی، سازمانی، اجتماعی)، ۹ مضمون سازمان‌دهنده (مهارت برنامه‌ریزی، اهمیت به سلامتی، مسئولیت‌پذیری، تاب‌آوری، حمایت سازمان، مدیر، همکار، نزدیکان و دیگران)، ۲۷ مضمون پایه و ۹۳ کد اولیه منجر شد. نتایج کمی، ضرایب تعیین را برای عوامل فردی (۰/۷۱۵)، سازمانی (۰/۶۳۹) و اجتماعی (۰/۵۰۶) در سطح مناسب نشان داد. شاخص GOF (۰/۵۳۹) حاکی از برازش قوی مدل بود.



نتیجه‌گیری: الگوی طراحی‌شده مبتنی بر آموزه‌های اسلامی از اعتبار لازم برخوردار است و می‌تواند مبنای سیاست‌گذاری منابع انسانی در سازمان‌های دولتی قرار گیرد.