پیشایندها و پسایندهای هم آفرینی در بین اعضای هیئت علمی دانشگاه بیرجند

طاهرپور, فاطمه; ناصری, فاطمه; براتی, هادی; خراشادی زاده, محمد

doi:10.22059/jomc.2026.408340.1008946

پیشایندها و پسایندهای هم آفرینی در بین اعضای هیئت علمی دانشگاه بیرجند

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

¹ گروه علوم تربیتی، دانشگاه بیرجند، خراسان جنوبی، ایران

² گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روانشناسی، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

³ گروه آمار، دانشکده علوم ریاضی و آمار، دانشگاه بیرجند، بیرجند، ایران

10.22059/jomc.2026.408340.1008946

چکیده

این پژوهش با هدف تبیین نقش پیش‌بینی‌کننده‌های مؤثر بر شکل‌گیری هم‌آفرینی و همچنین بررسی پیامدهای آن در محیط دانشگاهی انجام شد. جامعه آماری، اعضای هیئت‌علمی دانشگاه بیرجند در سال تحصیلی ۱۴۰۰-۱۴۰۱ (۳۴۱ نفر) بودند که نمونه‌ای به حجم ۱۸۶ به‌طور تصادفی انتخاب شدند.

روش شناسی: مطالعه حاضر از نوع توصیفی-پیمایشی و کاربردی است. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه‌های هم‌آفرینی (طاهرپور، 1400)، سرمایه اجتماعی (فاندیو و همکاران، 2015)، عزت‌نفس سازمانی (پیرس و همکاران،۱۹۸۹)، تفکر سیستمی (گلدمن، ۲۰۰۵)، تسهیم دانش (کیم و لی، 2013)، نوآوری سازمانی (اوکاس و ساک، 2013)، یادگیری سازمانی (فام و اسوایزسزک، 2006) و انسجام سازمانی (کاپتین، 2005) گردآوری شد. روایی سازه ابزارها با تحلیل عاملی تأییدی و پایایی آنها با ضریب آلفای کرونباخ (بین ۰.۷۸ تا ۰.۹۷) تأیید گردید. برای تحلیل داده‌ها از روش مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار AMOS استفاده شد.

یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که متغیرهای سرمایه اجتماعی (۰.53β=)، تسهیم دانش (۰.52β=)، عزت‌نفس سازمانی (۰.29β=) و تفکر سیستمی (۰.21β=) به‌عنوان پیش‌بینی‌کننده‌های معنادار هم‌آفرینی عمل می‌کنند. همچنین، هم‌آفرینی تأثیر مثبت و معناداری بر پیامدهای سازمانی داشت و قادر به پیش‌بینی نوآوری سازمانی (۰.65β=)، یادگیری سازمانی (۰.84β=) و انسجام سازمانی (۰.۷۴β=) بود. شاخص‌های نیکویی برازش مدل (CMIN/df=3.37، CFI=0.76، RMSEA=0.09) حاکی از برازش قابل قبول مدل مفهومی پژوهش بود.

نتیجه: هم‌آفرینی یک فرآیند خودبه‌خودی نبوده و تحقق آن نیازمند فراهم‌آوردن بسترهای اجتماعی، دانشی، روان‌شناختی و شناختی است. نهادینه‌سازی این فرآیند می‌تواند به ارتقای یادگیری، نوآوری و انسجام در دانشگاه بینجامد. بنابراین، تقویت پیش‌بینی‌کننده‌های شناسایی‌شده می‌تواند گامی مؤثر در تبدیل دانشگاه به سازمانی یادگیرنده و نوآور باشد.

کلیدواژه‌ها