بررسی ویژگی های روانسنجی پرسشنامه فرهنگ کیفیت در آموزش عالی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه روانشناسی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه ملایر، ملایر، ایران: Morteza.malmir@malayeru.ac.ir

2 دانشیار رشته سنجش و اندازه گیری، گروه روش‌ها و برنامه‌ها درسی و آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران

3 دانشیار رشته برنامه ریزی درسی، گروه روش‌ها و برنامه‌ها درسی و آموزشی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران

10.22059/jomc.2026.409800.1008959

چکیده

هدف: این پژوهش با هدف بررسی ویژگی های روانسنجی پرسشنامه فرهنگ کیفیت در آموزش عالی انجام گردید.

روش پژوهش: روش پژوهش از انواع آمیخته اکتشافی بود که در بخش کیفی مبتنی بر روش پدیدار‌شناسی و با هدف ارزیابی تجربه زیسته افراد در خصوص فرهنگ کیفیت و شامل چهار گروه اعضای هیات علمی، کارکنان، مدیران و دانشجویان دانشکده‌های مختلف دانشگاه بود که اشباع پس از مصاحبه با 61 شرکت‌کننده بدست آمد. بخش کمی این پژوهش از نوع همبستگی و توسعه ابزار بود و 510 نفر از کُنشگران دانشگاهی شامل اعضای هیات علمی، کادر آموزش و اجرایی و دانشجویان دانشگاه به شیوه در دسترس نمونه پژوهش را تشکیل دادند. در ساخت ابزار، ویژگی‌های روان‌سنجی بر اساس نظریه کلاسیک آزمون(CTT) و نظریه ‌سئوال‌پاسخ (IRT)مورد بررسی قرار گرفت.

یافته‌ها: در ابتدا روایی محتوایی و سازه با استفاده از تحلیل عاملی مورد بررسی و تایید قرار گرفت؛ اعتبار ابزار بدست آمده با ضریب اعتبار مک‌دونالد در پرسشنامه فرهنگ کیفیت 873/0 و در همه خرده‌مقیاس‌ها بالای 7/0 بود. در تحلیل گویه‌ها مبتنی بر نظریه سوال پاسخ، یافته‌ها نشان داد که مدل امتیاز پاره‌ای (PCM) با داده‎های پرسشنامه فرهنگ‌ارزشیابی برازش مناسب‌تری دارد.

نتیجه‌گیری: پرسشنامه مربوط با توجه به ویژگی های روانسنجی مطلوب و چند سطحی بودن، ابزاری کارآمد در سنجش نوع فرهنگ کیفیت و مقایسه وضعیت موجود و ایده‌آل است.

کلیدواژه‌ها

موضوعات