هدف: پژوهش حاضر با هدف واکاوی عمیق پدیده طنز منفی در محیط‌های کاری و شناسایی ابعاد و پیامدهای آن در سطوح فردی، سازمانی و جامعه‌ای در سازمان‌های شهر شیراز انجام شده است.

روش: این تحقیق با رویکرد کیفی و روش پدیدارنگاری انجام شد. مشارکت‌کنندگان ۳۱ نفر از معاونان، مدیران و کارشناسان سازمان‌های دولتی و خصوصی شیراز بودند که با نمونه‌گیری هدفمند و حداکثر تنوع انتخاب و با مصاحبه نیمه‌ساختاریافته مورد بررسی قرار گرفتند. داده‌ها با استفاده از مدل هفت‌مرحله‌ای مک‌کاسور تحلیل شدند.

یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به شناسایی هفت طبقه توصیفی در سه سطح منجر شد: در سطح فردی، طنز منفی ابزار قربانی‌سازی عاطفی، زمینه‌ساز خشونت کلامی و عامل تروما و طرد روانی است. در سطح سازمانی، این پدیده نشانه فرهنگ معیوب، سوپاپ اطمینان تنش‌ها، پیش‌درآمد حاشیه‌نشینی و عامل فرسایش سرمایه‌های انسانی محسوب می‌شود. در سطح جامعه‌ای، طنز منفی بازتولیدکننده نابرابری‌های اجتماعی، زنگ هشدار گفتمان بیمار، نمود شکاف در سرمایه فرهنگی و بازتاب گسل‌های بین‌نسلی است.

نتیجه‌گیری: مدیریت طنز منفی در سازمان‌ها نیازمند گذار از رویکردهای انفعالی به مداخلات ساختاریافته است. پیشنهاد می‌شود سازمان‌ها با اولویت‌بخشی به «ایجاد بسترهای امنیت روانی»، «آموزش هوش هیجانی و ارتباطات سازنده به مدیران» و «تدوین منشورهای رفتاری شفاف برای مقابله با تحقیر»، ضمن تقلیل زمینه‌های بروز طنز منفی، از تبدیل آن به ابزار نابرابری جلوگیری کرده و فرهنگ سازمانی را به سمت تعاملات انسانی‌تر و عادلانه‌تر هدایت نمایند.