رشد الزامات گزارشگری پایداری و توسعه فناوری‌های هوش مصنوعی، ضرورت بازنگری در عوامل سازمانی مؤثر بر کیفیت گزارشگری را دوچندان کرده است. با وجود ظرفیت بالای هوش مصنوعی در ارتقای شفافیت و قابلیت اتکای اطلاعات، شواهد حاکی از آن است که تحقق این ظرفیت‌ها بدون شکل‌گیری فرهنگ سازمانی مناسب امکان‌پذیر نیست. ازاین‌رو، هدف پژوهش حاضر تبیین فرهنگ سازمانی هوش‌محور در گزارشگری پایداری شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران و ارائه مدل پارادایمی مبتنی بر نظریه داده‌بنیاد است. این پژوهش از نظر هدف توسعه‌ای و از نظر رویکرد کیفی و اکتشافی بوده و با استفاده از نظریه داده‌بنیاد نظام‌مند اشتراوس و کوربین انجام شد. داده‌ها از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان گردآوری شد و پس از 16 مصاحبه، اشباع نظری حاصل گردید. یافته‌ها به استخراج 355 کد باز، 34 مفهوم، 75 مقوله فرعی و 26 مقوله اصلی انجامید. نتایج نشان داد فشارهای نهادی و محیطی، تحولات فناورانه، نیازهای راهبردی سازمان و رهبری و مدیریت، شرایط علّی شکل‌گیری فرهنگ سازمانی هوش‌محورند و راهبردهای استقرار آن شامل نهادینه‌سازی رفتارهای داده‌محور و یادگیرنده، توانمندسازی سرمایه انسانی، استقرار حاکمیت هوش مصنوعی، بازطراحی فرایندهای گزارشگری، توسعه زیرساخت‌های دیجیتال و مدیریت تغییر سازمانی است. بر اساس ادراک خبرگان، فرهنگ سازمانی هوش‌محور می‌تواند حلقه پیوند قابلیت‌های هوش مصنوعی و کیفیت گزارشگری پایداری باشد.