الگوی شایستگی‏ های خودتوسعه‌‌‌ای مدیران (یک مطالعة فراترکیب)

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، ایران

2 کارشناسی‌ارشد، گروه مدیریت و برنامه‌ریزی آموزشی، دانشکدة روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 دکتری گروه برنامه‌ریزی توسعة آموزش عالی، دانشگاه فرهنگیان، زنجان، ایران

10.22059/jomc.2024.369807.1008623

چکیده

پژوهش حاضر با هدف شناسایی شایستگی‎های خودتوسعه‎ای مدیران با رویکرد کیفی و به روش فراترکیب انجام شده است. کلیة اسناد علمی یافت‌شده بین سال‌های 2012 تا 2023 به تعداد 567 سند علمی جامعة پژوهش حاضر را شکل می‌دهند که در 7 پایگاه خارجی و 5 پایگاه داخلی یافت شده‌اند. 24 سند علمی پس از واکاوی عناوین و چکیده و محتوا گزینش و تحلیل شدند. تحلیل یافته‏ها با روش تحلیل تم انجام شد. به منظور تأمین کیفیت پژوهش، واکاوی و تحلیل اسناد با دقت بالا صورت پذیرفت و همچنین از نظرات و پیشنهادهای دو خبره به وسیلة ابزار برنامة مهارت‌های ارزیابی حیاتی (CASP)، در گزینش منابع فراترکیب و کنترل کیفیت یافته‌ها استفاده شد. پایایی داده‌های کیفی از طریق کدگذاری مجدد توسط کدگذار دوم با ضریب توافق 87 درصد تأیید شد. یافته‌ها نشان داد شایستگی‎های خودتوسعه‎ای مدیران در پنج بعد توانایی، ویژگی‌های فردی و حرفه‌ای، نگرش، دانش، و مهارت سازماندهی شدند. حیطة توانایی از مؤلفه‎های خودتوانمندسازی، خودمدیریتی، خودآگاهی، و خودراهبری تشکیل شده و شامل 19 گویه یا مفهوم است. حیطة ویژگی دارای 12زیرمؤلفه است که تحت دو مؤلفة ویژگی‎های فردی و ویژگی‎های حرفه‎ای سازماندهی شده‌اند. اشتیاق به بهبود و خودباورمندی مؤلفه‌های حیطة نگرش هستند که در مجموع شامل 7 زیرمؤلفه است. در حیطة دانش دو مؤلفة دانش حرفه‌ای و دانش موقعیت با 8 زیرمؤلفه شناسایی شده‎اند. 13 زیرمؤلفه نیز تحت سه مؤلفة بلوغ ذهنی و ادراکی، رهبری و سازماندهی محیط کاری، و برقراری ارتباط بین‌فردی اثربخش حیطة مهارت را ایجاد کرده‎اند.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


ابیلی، خدایار؛ پورکریمی، جواد و مزاری، ابراهیم (1399). ارائة الگوی خودتوسعه‌ای رهبران دانشگاهی. مطالعات رفتار سازمانی، 9(2 (پیاپی 34))، 1 ـ 27.
ابیلی، خدایار و مزاری، ابراهیم (1400). مدل خودتوسعه‌ای عصب‌شناختی رهبران: با تأکید بر رهبران دانشگاهی. مدیریت بر آموزش سازمان‌ها، ۱۰(۲)، ۷۹ ـ ۱۰۸.
ابیلی، خدایار و مزاری، ابراهیم (1397). فرایند روان‌شناختی خودتوسعه‌ای رهبران دانشگاهی (یک مطالعة فراترکیب). پژوهش‌های کاربردی روان‌شناختی، 9(3)، 15 ـ 34.
ابیلی، خدایار و مزاری، ابراهیم (1400). ارائة الگوی هیوتاگوژیک خودتوسعه‌ای در بستر الکترونیک (الگویی برای رهبری یادگیری). دانشنامۀ تحول دیجیتال، 2(1)، 1 ـ 17.
پورکریمی، جواد؛ مزاری، ابراهیم؛ خباره، کبری و فرزانه، سمانه (1395). رابطة صفات برتر خودتوسعه‌‌‌ای، دانش، و اطلاعات بنیادی مدیران و عملکرد آنان (مطالعة موردی: مدیران مدارس شهرری). رهیافتی نو در مدیریت آموزشی، 7 (1 (پیاپی 25))، 63 ـ 86.
سرشار، نیما؛ مختاری بایع‌کلایی، مهران و کیاکچوری، داوود (1400). توسعة منابع انسانی با طراحی الگوی رفتار خودتوسعه‌‌‌ای. نظارت و بازرسی، 15(55)، 47 ـ 70.
صحرایی ‌بیرانوند، ‌مهدی؛ شمس‌مورکانی، ‌غلام‌رضا؛ خراسانی، ‌اباصلت و خیاطیان‌یزدی، ‌محمدصادق (1400). ارائة الگوی خودتوسعه‌ای رهبران: سنتزپژوهی پژوهش‌ها. آموزش و توسعة منابع انسانی، 28(8)، 137 ـ 167.
صحرایی بیرانوند، مهدی؛ شمس مورکانی، غلام‌رضا؛ خراسانی، اباصلت؛ خیاطیان‌یزدی، محمدصادق و پیری‌نرگسه، راحله (1402). شناسایی الگوی پیشایندها و نتایج خودتوسعه‌ای رهبری در سازمان‌ها. مطالعات مدیریت راهبردی، 14(55)، 161 ـ 189.
گودرزی، محمدعلی؛ رباطی، فرازنه و مزاری، ابراهیم (1402). شــناســایی ابعاد خودتوســعه‌ای کارکنان دانشــگاه‌ها و رابطۀ آن با چابکی یادگیری (مورد: دانشــگاه تهران). پژوهش‌های کاربردی روان‌شناختی، 14(2)، 83 ـ 105.
مؤمنی، احمد؛ کفاش‌پور، آذر؛ ملک‌زاده، غلام‌رضا و خوراکیان، علی‌رضا (1399). طراحی چارچوب مفهومی رفتار خودتوسعه‌ای کارکنان (مطالعه‌ای در شرکت گاز خراسان رضوی، شمالی، و جنوبی). مطالعات راهبردی در صنعت نفت و انرژی، ۱۱(۴۳)، ۲۵ ـ ۵۴.
هاشمیان، سید محمدحسین؛ رحمتی، محمدحسین؛ حمیدی‌زاده، علی و مرادی، پرستو (1398). استخراج الگویی جامع برای ارزیابی عملکرد پاسخگویی دولت با روش فراترکیب. سیاستگذاری عمومی، 5(4)، 241 ـ 260.
Abili, K. & Mazari, E. (2018). Psychological self-Development Process of Academic Leaders (A Meta-Synthesis Study). Journal of Applied Psychological Research, 9(3), 15-34. (in Persian) [07]
Abili, K. & Mazari, E. (2021). Neuro-Cognitive Self-development Model for Leaders: With Emphasis on Academic Leaders. Journal of Managing Education in Organizations, 10(2), 79-108. (in Persian) [01]
--------------------------. (2021). Providing a heutagogical self-development model in the electronic context (A model for leadership of learning). Digital Transformation, 2(1), 1-17. (in Persian) [16]
Abili, K., Pourkarimi, J., & Mazari, E. (2020). Developing an academic leadership self-development model. Organizational Behaviour Studies Quarterly, 9(2), 1-28. (in Persian) [15]
Apple, D. & Leise, C., Ellis, W., Beyerlein, S., Leasure, D., Batchelor, G., Burke, K., Woodbridge, C., El-Sayed, M., Ulbrich, I., Duncan, W., Utschig, T., & Donald, A. (2021). Self-Growth Capability Components and Their Impact on Growth. International Journal of Process Education, 12, 65-85. [22]
Arhipova, O. & Kokina, I. (2022). Managers' Self-Development in The Context of Career Growth. Society. Integration. Education. Proceedings of the International Scientific Conference, 1, 698-709. 10.17770/sie2022vol1.6847. [06]
Arnold, M. (2019). Leading Change in Human Service Organisations in the 21st Century. In: Fröse, M., Naake, B., Arnold, M. (eds) Führung und Organisation. Perspektiven Sozialwirtschaft und Sozialmanagement. Springer VS, Wiesbaden.
Asadullah, A. B. M., Juhdi, N., & Hossain, I. (2019). A Qualitative Study on the Self-Motivation as a Tool to Reduce Conservatism, Negative Mindset, Lack of Self Confidence, and to Overcome Inner Conflict among the Employees of Bangladeshi (RMG) Factories.
Bonsu, S. & Twum-Danso, E. (2018). Leadership style in the global economy: A focus on cross-cultural and transformational leadership. Journal of Marketing and Management, 9(2), 37-52.
Burbaugh, B. & Kaufman, E. K. (2017). An Examination of the Relationships between Leadership Development Approaches, Networking Ability, and Social Capital Outcomes. Journal of Leadership Education, 16(4).
Canning, R. (1984). Management Self‐development. Journal of European Industrial Training, 8(1), 8–11.
Carden, J., Jones, R. J., & Passmore, J. (2021). Defining Self-Awareness in the Context of Adult Development: A Systematic Literature Review. Journal of Management Education.
Cegliński, P. (2017). The Concept of Competitive Advantages. Logic, Sources and Durability. Journal of Positive Management, Vol. 7, 57-70.
Charokar, K. & Dulloo, P. (2022). Self-directed Learning Theory to Practice: A Footstep towards the Path of being a Life-long Learne. Journal of Advances in Medical Education & Professionalism, 10(3), 135. [19]
Crans, S., Aksentieva, P., Beausaert, S., & Segers, M. (2022). Learning leadership and feedback seeking behavior: Leadership that spurs feedback seeking. Frontiers in psychology, 13, 890861.
Crommelinck, M. & Anseel, F. (2013). Understanding and encouraging feedback-seeking behaviour: a literature review. Med Educ, 47(3), 232-41.
Danaee Fard, H., Alvani, S. M., & Azar, A. (2004). Methodology of qualitative research in management: Comprehensive approach. Tehran: Saffar Publishing. (in Persian)
Dawson, A.J. (2019). Meta-synthesis of Qualitative Research. In: Liamputtong, P. (eds). Handbook of Research Methods in Health Social Sciences. Springer, Singapore.
DeRue, D., Ashford, S., & Myers, C. (2012). Learning Agility: In Search of Conceptual Clarity and Theoretical Grounding. Industrial and Organizational Psychology, 5(3), 258-279.
Diaz-Rico, L. T. (2018). A course for teaching English learners. 2nd Edition. Boston, MA: Pearson.
Eigenstuhler, D., Magro, C., & Mazzioni, S. (2023). Managerial Ability and Accounting-Tax Compliance: Cross-Country Study. Revista Catarinense da Ciência Contábil. 22.
Elena, V., Lopanova, N., & Savina (2022). Features of self-organization of pedagogical university students. Vestnik Orenburgskogo gosudarstvennogo universiteta.
Frendy, W., Heru, K., & Tjahjono (2023). Optimalisasi kinerja organisasi melalui gaya kepemimpinan yang efektif untuk mencapai kepuasan kerja: sebuah studi literatur. Entrepreneurship Bisnis Manajemen Akuntansi.
Goudarzi, M. A., Rabati, F., & Mazari, E. (2023). Determining the Self-Development Dimensions of University Employees and Their Relationship to Learning Efficacy (Case: University of Tehran). Journal of Applied Psychological Research, 14(2), 83-105. (in persian) [08]
Hannam, K. & Narayan, A. (2015). Intrinsic Motivation, Organizational Justice, and Creativity. Creativity Research Journal, 27(2), 214–224.
Hashemian, S. M. H., Rahmati, M. H., Hamidizadeh, A., & Moradi, P. (2020). Recognizing a Comprehensive Pattern for Assessing the Accountability of the Government by Meta-synthesis Method. Iranian Journal of Public Policy, 5(4), 241-260.
Herbert Walker, D. & Reichard, R. (2020). On Purpose: Leader Self‐Development and the Meaning of Purposeful Engagement. Journal of Leadership Studies.
Hongzhen, L. (2013). Research on the Benefits of Self-assessment for Business Excellence. In 2012 First National Conference for Engineering Sciences (FNCES 2012).
Ingason, H. Þ. & Jónsdóttir, E. R. (2017). The house of competence of the quality manager. Cogent business & management, 4(1), 1345050.
Jiang, X., Xu, S., Houghton, J. D., & Kulich, S. J. (2021). Leader self-development: Why do people develop themselves as leaders?. Business Horizons, 64(2), 239–248.
Jiang, X., Xu, S., Houghton, J., & Kulich, S. (2020). Leader self-development: Why do people develop themselves as leaders?. Business Horizons, 64.
Karp, T. (2012). Developing oneself as a leader. The Journal of Management Development.
Khanifar, H. & Muslimi, N. (2022). Principles and basics of qualitative research methods. Tehran: Negha Danesh. Vol. 1. (in Persian)
Kniazian, M. & Khromchenko, O. (2019). The Esp Lecturers’self-Development Competence in Higher Educational Context. Journal of Teaching English for Specific and Academic Purposes, 385-393.
Koh, J. & Wang, Q. (2012). Self-development. Wiley Interdisciplinary Reviews: Cognitive Science. [02]
Kruyen, P. & Breaugh, J. (2022). 29: Competence Management and Development. In Elgar Encyclopedia of Public Management. Cheltenham, UK: Edward Elgar Publishing Limited. Retrieved Nov 5, 2023.
Lasanthika Sajeevanie, T. (2020). Importance of Self-Management and Future Research Thoughts: A Critical Review Perspective, 8, 4122-4127.
Lemmetty, S. & Collin, K. (2020). Self-directed learning as a practice of workplace learning: Interpretative repertoires of self-directed learning in ICT work. Vocations and Learning, 13(1), 47-70. [18]
Lockwood, C., Porritt, K., Munn, Z., Rittenmeyer, L., Salmond, S., Bjerrum, M., Loveday, H., Carrier, J., & Stannard, D. (2020). Chapter 2: Systematic reviews of qualitative evidence. Aromataris E, Munn Z, editors. JBI Manual for Evidence Synthesis. JBI.
Loeng, S. (2020). Self-Directed Learning: A Core Concept in Adult Education. Education Research International, 1-12.
London, M., Sessa, V., & Shelley, L. (2022). Developing Self-Awareness: Learning Processes for Self- and Interpersonal Growth. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 10, 10.
Mazari, E., Abili, Kh., Pourkarimi, J., & Khabareh, K. (2014). Analysis Condition of Self-Development Qualities of School Principals (Based on Successful Managers’ Self-Development Model). International Journal of Management and Humanity Sciences. Vol. 3(S).
Mesrobyan, V. (2023). Study on Teachers'personal Qualities, Self- Development Skills. Main Issues of Pedagogy and Psychology, 10(1), 47-54. [10]
Mitchinson, A., Gerard, N. M., Roloff, K. S., & Burke, W. W. (2012). Learning agility: Spanning the rigor–relevance divide. Industrial and Organizational Psychology: Perspectives on Science and Practice, 5(3), 287–290.
Mohamad-Amin, I. A. (2022). Evaluation of Industrial Training Effectiveness in Improving Self-Development Skills of Urban and Regional Planning Students. Journal of Education and Practice, 13, 16-30.
Momeni, A., Kaffashpoor, A., Malekzadeh, Gh., & Khorakian, A.R. (2020). Presenting employees' self-development behaviour pattern. International Journal of Procurement Management. (in Persian) 13. 578. [13]
Morris, T. H. (2019). Self-directed learning: A fundamental competence in a rapidly changing world. International Review of Education, 65(4), 633-653. [21]
Mumford, M.D., Todd, E.M., Higgs, C., & McIntosh, T.J. (2017). Cognitive skills and leadership performance: The nine critical skills. Leadership Quarterly, 28, 24-39.
Mylyanyk, R. (2022). Innovative Approaches to the Formation and Development of Managerial Competencies. Business Inform, 7(534), 203-210.
Natalia, T. & Olga, G. (2022). Effective leadership as a management factor to ensure the competitiveness of the enterprise in the modern market environment. Vìsnik Odesʹkogo nacìonalʹnogo unìversitetu.
Nayebpour, H. & Sehhat, S. (2023). Designing the competency model of human resource managers based on paradox theory (case study: information and communication technology industry). International Journal of Organizational Analysis, Vol. ahead-of-print No. ahead-of-print.
Nesbit, P. (2007). Self-awareness, self-reflection and self-regulation: an integrated model of managerial self-development. In Australian and New Zealand Academy of Management Conference.
Nesbit, P. (2009). Developing leaders through self-directed learning: a conceptual model of self-development. In Australian and New Zealand Academy of Management Conference (23rd: 2009) (pp. 1-12). Australian and New Zealand Academy of Management.
Nesbit, P. L. (2011). Self-development as a managerial competency: integrating self-awareness, self-reflection and self-regulation processes for self-directed learning and development.
-------------. (2012). The role of self-reflection, emotional management of feedback, and self-regulation processes in self-directed leadership development. Human Resource Development Review, 11(2), 203-226. [20]
------------. (2013). Managerial self-development: A self-directed approach to developing managerial talent. In Australian master human resource guide (pp. 535-552). [05]
Novita, D. & Husna, N. (2020). Competitive Advantage in The Company. Technobiz: International Journal of Business.
P.T. Vijaya Rajakumar, R. Yasodha. (2023). Employee Competency and Understanding Capability in Gear Manufacturing Companies in Coimbatore, Tamil Nadu. Asian Journal of Management, 14(2), 113-7.
Passarelli, A. & Kolb, D. (2012). The Learning Way: Learning from Experience as the Path to Lifelong Learning and Development. The Oxford Handbook of Lifelong Learning.
Pearce, C. L. (2007). The future of leadership development: The importance of identity, multi- level approaches, self-leadership, physical fitness, shared leadership, networking, creativity, emotions, spirituality and on-boarding processes. Human Resource Management Review, 17(4), 355–359.
Roberts, S.H. & Jason M. Brunner (2012). Leader Identity, Individual Differences, and Leader Self-development. United States Army Research Institute for the Behavioral and Social Sciences. [23]
Robescu, D., Fatol, D., & Pascu, D. (2020). A study on leadership competencies.
Sahraei Beiranvand, M., ShamsMorkani, G., Khorasani, A., Khayatian Yazdi, M. S., & Piri Nargeseh, R. (2023). Identifying the pattern of antecedents and results of leadership self-development in organizations. Journal of Strategic Management Studies, 14(55), 161-189. (in Persian)
Sahraei Beiranvand, M., ShamsMorkani, G., Khorasani, A., & Khayatian, M. (2021). Presentation Leaders’ Self-Development Model: A Synthesis of Research. Quarterly Journal of Training and Development of Human Resources, 1, 137–167. (in Persian)
Sally, T. (2022). Qualitative meta‐synthesis, 32(1), 15-18.
Sandelowski, M., Barroso, J., & Voils, C. I. (2007). Using qualitative metasummary to synthesize qualitative and quantitative descriptive findings. Research in nursing & health, 30(1), 99–111.
Simmons, M. J. (2017). Leader self-development: An emerging strategy for building leadership capacity. Kansas State University. [04]
Strauss, A. L. & Corbin, J. (1990). Basics of Qualitative Research. Thousand Oaks CA: Sage Publications.
-----------------------------------. (1998). Basics of Qualitative Research: Techniques and Procedures for DevelopingGrounded Theory. 2nd Ed. Newbury Park, CA: Sage Publications.
T.Yu., S., Valeriia, B., & Olgha, P. (2022). The Role of self-motivation in a manager's professional activity.
Taji, M., Siadat, S. A., & Moghtadaei, L. (2022). The Role of Self-Development on Job Performance of School Principals: Cases from Secondary School Principals in Isfahan. Journal of School Administration, 10(2). [09]
Tiukhtenko, N. A., & Garafonova, O. I. (2022). Effective leadership as a management factor to ensure the competitiveness of the enterprise in the modern market environment. Bulletin of the Odessa National University named after Ilya Mechnikov." Economy" series27(4), 94.‏
Torkzadeh, J., Mohtaram M., & Gaini A. (2019). A Framework for Social Capital from the Perspective of Holy Quran: A Qualitative Research. Social Capital Management, 6(3), 421-444. (in Persian)
Verma, R. & Agarwal, R. P. (2016). Self-development through human value education. International Journal of Engineering and Technical Research (IJETR), 4(3), 5-8. [12]
Vitello, S., Greatorex, J., & Shaw, S. (2021). What is competence? A shared interpretation of competence to support teaching, learning and assessment. Cambridge University Press & Assessment.
Vithayaporn, S., Yong, S. S., & Chai, E. (2021). The Integration of Self-directed Learning and Employee Competency in the 21st Century. Asian Journal of Business Research. [17]
Yadav, N. & Dixit, S. (2017). A Conceptual Model of Learning Agility and Authentic Leadership Development: Moderating Effects of Learning Goal Orientation and Organizational Culture. Journal of Human Values, 23(1), 40-51. [03]
Xie, J., Ke, Q., Cheng, Y., & Everhart, N. (2020). Meta-synthesis in library & information science research. The Journal of Academic Librarianship46(5), 102217.‏
Zobisch, P., Platine, D., & Swanson, A. (2015). The theory of multiple intelligences and critical thinking. GLOKALde, 1, 2. [24]