شناسایی عوامل نهادی موثر بر گزارش دهی پایداری در صنعت نفت ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

2 گروه مدیریت دولتی دانشکده مدیریت و حسابداری پردیس فارابی -دانشگاه تهران، قم، ایران

3 گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، پردیس فارابی دانشگاه تهران، قم ، ایران

4 گروه مدیریت دولتی/ دانشکده مدیریت و حسابداری پردیس فارابی دانشگاه تهران

چکیده

جهان معاصر با چالش‌های زیست ‌محیطی و اجتماعی متعددی مواجه است که اداره و مدیریت مناسب آنها در گرو توجه و تعهد صنایع به گزارش‌دهی پایداری است. تحقیق حاضر تلاش کرد تا با استفاده از روش تحلیل محتوای کیفی و با تکیه بر تئوری نهادی، عوامل مؤثر بر گزارش‌دهی پایداری در صنعت نفت ایران را شناسایی کند. داده‌ها از طریق فیش‌برداری از متون مربوطه و مصاحبه نیمه ساختار یافته با 10 نفراز خبرگان و صاحبنظران مسئولیت اجتماعی صنعت نفت ایران گردآوری شد. یافته‏ها نشان داد که در صنعت نفت ایران عوامل اجباری و هنجاری بر گزارش‌دهی پایداری اثر دارند و عوامل تقلیدی تاثیری بر این گزارش‌دهی ندارند. به بیان دیگر ساختارها و قوانین و مقررات گزارش‌دهی پایداری در دولت و صنعت فشارهای اجباری برای گزارش‌دهی پایداری هستند. اما فقدان نظارت دولت بر گزارش دهی و بی‌توجهی مدیران صنعت نسبت به آن نقش این فشارها را کاهش می‌دهد. موسسات حرفه‌ای و علمی فشار هنجاری برای گزارش‌دهی پایداری در این صنعت ایجاد می‌کنند اما بی‌توجهی شرکت‌های حسابرسی به این گزارش‌دهی این فشار را تعدیل می‌کند. صنعت نفت ایران به دلایل گوناگون از جمله ملی بودن، برای گزارش‌دهی پایداری تحت تأثیر فشارتقلیدی نیست. بنابراین توجه به نوع سازمان در اثرگذاری فشارهای تقلیدی بر گزارش‌دهی پایداری در صنایع و کشورهای گوناگون در تحقیقات و نیز تدوین معیارهای حسابرسی برای ارزیابی عملکرد پایداری شرکت‌های نفتی و نظارت جدی بر ارائه گزارش پایداری توسط خط مشی گذاران و نهادهای نظارتی پیشنهاد می گردد.

کلیدواژه‌ها