طراحی مدل عصیان سازمانی بر اساس نظریه داده بنیاد

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکترا، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران

2 دانشیار، دانشکده مدیریت، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران

3 استادیار، دانشکده مدیریت ، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اصفهان(خوراسگان)، اصفهان، ایران

چکیده

هدف از انجام این پژوهش، تدوین الگوی عصیان سازمانی می باشد. این پژوهش از نوع پژوهش های کیفی و با استفاده از نظریه داده بنیاد و مدل پارادایمی سیستماتیک استراوس و کوربین انجام شده است. در این راستا، مصاحبه های عمیق با استفاده از نمونه گیری نظری با تکنیک گلوله برفی با متخصصان و نخبگان جامعه شناسی، مدیرانی که در معرض عصیان سازمانی بوده اند و عصیانگران صورت گرفت. تعداد نمونه ها تا زمانی ادامه پیدا کرد که پاسخ ها به مرحله اشباع رسید (با تعداد 12 مصاحبه). تجزیه و تحلیل داده ها، طی سه مرحله کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی انجام و سپس بر اساس مدل نظریه داده بنیاد، الگوی مورد نظر تبیین شد. "عوامل فردی، سازمانی و محیطی" بعنوان شرایط علی عصیان سازمانی، "محرومیت نسبی و عدم عدالت" بعنوان پدیده اصلی پژوهش، "وجدان کاری، بی اعتمادی سازمانی و تعارض فرد و سازمان" بعنوان عوامل مداخله گر و "عدم توازن قدرت در سازمان، رفتارهای منافقانه، شک سازمانی، ضعف حاکمیت قانون و ضعف مشارکت در سازمان" بعنوان عوامل زمینه ای از دیدگاه مشارکت کنندگان پژوهش شناسایی شدند. راهبردها در پنج بعد شامل " اعتراض نمادین، نقش هنجارها، اعتراض پنهان، شکستن مشروعیت سازمان و سکوت سازمانی" و پیامدهای حاصل، شامل چهار محور "کاهش بهره وری، رفتار ضد تولید، خشونت مخفی و سو رفتار شهروند سازمانی" می باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات